GÖÇ HİKÂYELERİ
GÖÇ HİKÂYELERİ
Büyüklerinizin çocukken yaşadığı yerleri anlattıkları hikâyeleri çoğunuz dinlemişsinizdir. Onların bu kadar
çok sevdikleri ve çok büyük bir özlemle anlattıkları o yerleri neden terk ettiklerini hiç düşündünüz mü?
Bir insan yaşadığı yerden, sevdiklerinden, komşularından neden ayrılmak ister ya da neden ayrı kalmak
zorunda kalır? Göç alan ya da göç veren bir yerde mekânsal ya da toplumsal anlamda ne gibi değişiklikler
meydana gelir? İşte bu konumuz içerisinde tarihî metinler, belgeler ve haritalardan yararlanarak ilk çağlardan
günümüze kadar geçen süreçte yaşanmış göçlerin nedenlerini ve sonuçlarını inceleyeceğiz

1. TARİHTEN GÜNÜMÜZE GÖÇLER
a. Tarih Öncesi Dönemlerde Göçler İlk insanların Doğu Afrika’da ortaya çıktığı ve
zamanla buradan yayıldıkları fikri oldukça güçlüdür.Buzul ve buzul arası dönemlerde deniz
ve okyanus seviyelerinde görülen değişimler, bir kıtadan diğerine olan göçü mantıksal bir çerçeveye
oturtabilmektedir. Bu göçler sonucunda ilk insanlar MÖ 150 bin yıllarından itibaren, Doğu
Afrika’dan Güneybatı Asya’ya, Hindistan’a, Çin’eve Cava Adası’na göç etmişlerdir (Fotoğraf 3.1).
Avcılık ve toplayıcılıkla geçinen ve bu nedenle sürekli yer değiştirmek zorunda olan ilk insanlar,
Avrupa Kıtası’na günümüzden yaklaşık 40 bin yıl öncesinde göç etmişlerdir.



b. Türklerin Ana Yurttan Göçleri

d. Sanayi Devrimi ve Göçler
Tarih derslerinizden de hatırlayacağınız gibi 18
ve 19. yüzyılları arasında Avrupa’da ortaya çıkan
Sanayi Devrimi, kırsal kesimde yaşayan milyonlarca insanın göç etmesine neden olmuştur
İnsanların köydeki hayatlarından daha rahat ve daha zengin yaşam hayallerine kapılarak gerçekleştirdikleri ekonomik nedenli göçler, günümüzde gerçekleşen iç ve dış göçlerin de en önemli nedeni olmaya devam etmektedir.
e. Savaşlar ve Göçler
Küresel ya da bölgesel ölçekte büyük ve uzun
süreli savaşlar, savaşın gerçekleştiği yerde yaşayan
milyonlarca insanı nasıl etkiler? Her şeyden önemlisi canlarını kurtarmak isteyen insanlar, ana yurtlarındangöç etmek zorunda kalmaz mı
Bu durumun en önemli örneği hiç kuşkusuz II. Dünya Savaşı’dır. Alman işgalinden kaçan tahminî 20 milyon Avrupalı, başta Amerika olmak üzere dünyanın birçok bölgesine göç etmiş ve bunların yarıdan fazlası ana yurtlarına geri dönmemiştir. Son yıllarda, Irak ve Suriye’de yaşanan iç savaş nedeniyle 2 milyona yakın mülteci de ülkemize sığınmak zorunda kalmıştır.
f. Mübadele Göçleri
Savaşların yanı sıra savaşlardan sonra imzalanan
antlaşmalar da sizce göçlere neden olmuş mudur?
Arkadaşlarınızla tartışınız. Tarih derslerinizden
de hatırlayacağınız gibi Kurtuluş Savaşı sonrasında Yunanistan ile imzalanan Lozan Antlaşması sonucu Türkiye ile Yunanistan arasında nüfus mübadelesi yapıldı. Bu antlaşma sonucunda Anadolu’daki yaklaşık 150 bin Rum Yunanistan’a, Batı Trakya’da yaşayan 400 bin Türk ise Türkiye’ye zorunlu olarak göç
etmiştir




g.Beyin Göçü
Günümüzde yaşanan iç ve dış göçlerde, ekonomik nedenlerin en önemli faktör olduğundan söz etmiştik.
Beyin göçü de ekonomik nedenli göçlere örnek olarak verilebilir. Az gelişmiş ya da gelişmekte olan bir
ülkede bilim, tıp ve teknolojinin gelişmesine katkıda bulunabilecek kişilerin daha iyi ücret, daha iyi çalışma
ve yaşam koşulları nedeniyle gelişmiş ülkelere göç etmesine ya da üniversite eğitimi için yurt dışına giden öğrencilerin mezun olduktan sonra bu ülkelerde çalışmaya başlamasına beyin göçü adı verilmektedir. Günümüzde özellikle Hindistan, Pakistan ve Orta Asya Türk ülkeleri yoğun bir biçimde beyin göçü vermektedir.

